PSD2 en open banking: hoe werkt een veilige bankkoppeling?

Steeds meer financiële apps kunnen je bankrekening koppelen en automatisch inzicht geven in je inkomsten en uitgaven. Dat is mede mogelijk door PSD2 en de ontwikkeling van open banking.

Maar wat is open banking precies? En betekent het koppelen van een bankrekening dat een app zomaar bij al je bankgegevens kan?

Bij open banking draait het juist om gecontroleerde toegang. Je bepaalt zelf of een andere financiële dienst toegang krijgt tot bepaalde betaalgegevens. PSD2 vormt in Europa een belangrijk wettelijk kader voor die toegang.

In deze blog leggen we uit hoe PSD2 en open banking werken, wat een PSD2 bankkoppeling doet en waar je op moet letten voordat je een financiële app toegang geeft tot je rekening.

Wat is PSD2?

PSD2 staat voor Payment Services Directive 2. Het is Europese regelgeving voor betaaldiensten die in Nederland in 2019 is ingevoerd.

Een belangrijk onderdeel van PSD2 is dat banken toegang tot betaalrekeningen mogelijk moeten maken voor bepaalde derde partijen wanneer de rekeninghouder daar toestemming voor geeft. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld rekeninginformatiediensten gegevens van één of meerdere betaalrekeningen verzamelen en samenbrengen in één overzicht.

Daarmee werd het eenvoudiger om financiële toepassingen te ontwikkelen die niet alleen binnen één bankomgeving werken.

Denk bijvoorbeeld aan een app waarin je:

• Rekeningen van verschillende banken kunt combineren
• Inkomsten en uitgaven kunt bekijken
• Transacties automatisch kunt categoriseren
• Vaste lasten kunt herkennen
• Budgetten kunt volgen

Wat is open banking?

Wat is open banking eigenlijk? Open banking is het principe waarbij financiële gegevens, met toestemming van de rekeninghouder, veilig kunnen worden gedeeld tussen banken en andere financiële dienstverleners.

PSD2 heeft deze ontwikkeling binnen Europa sterk versneld.

Vroeger bleef financiële informatie vooral binnen de omgeving van je eigen bank. Met open banking kun je toestemming geven aan een andere dienst om bepaalde betaalgegevens op te halen en bijvoorbeeld samen te voegen met gegevens van een tweede bank.

Daardoor kun je meer overzicht krijgen zonder iedere rekening afzonderlijk te hoeven controleren.

Open banking gaat dus niet om het onbeperkt openbaar maken van bankgegevens. Het gaat juist om gecontroleerd delen op basis van toestemming.

Hoe werkt een PSD2 bankkoppeling?

Bij een PSD2 bankkoppeling geef je een rekeninginformatiedienst toestemming om gegevens van je betaalrekening op te halen.

Een rekeninginformatiedienst kan vervolgens bijvoorbeeld je saldo en transacties verzamelen en deze samenbrengen in een financieel overzicht. Voor dit soort diensten gelden vergunningseisen en regels rond het verwerken van betaalgegevens.

Bij het koppelen word je doorgaans via je bank geïdentificeerd en geef je expliciet toestemming voor de toegang.

Dat betekent dus niet dat je simpelweg je bankrekening en wachtwoord aan een willekeurige app geeft.

1. 1Bank kiezen
2. 2Identiteit bevestigen bij bank
3. 3Toestemming geven
4. 4Transacties verschijnen in overzicht

Kan een PSD2 app zomaar geld van mijn rekening halen?

Nee, toegang tot rekeninginformatie en toestemming om een betaling uit te voeren zijn verschillende betaaldiensten.

Een rekeninginformatiedienst is bedoeld om financiële informatie van betaalrekeningen op te halen en te bundelen. Een betaalinitiatiedienst kan juist namens een gebruiker een betaling starten. PSD2 maakt expliciet onderscheid tussen deze diensten.

Gebruik je een PSD2 app alleen voor inzicht in je financiën, dan betekent toestemming voor rekeninginformatie dus niet automatisch dat dezelfde partij betalingen namens jou mag uitvoeren.

Controleer bij iedere financiële dienst wel altijd waarvoor je precies toestemming geeft.

Is PSD2 veilig?

Veiligheid is een belangrijk onderdeel van PSD2.

Voor toegang tot betaalrekeningen gelden eisen rond identificatie, beveiliging en sterke klantauthenticatie. Daarnaast mogen rekeninginformatiedienstverleners gegevens niet zomaar gebruiken voor andere doeleinden dan waarvoor de gebruiker de dienst heeft gevraagd. Voor ander gebruik kan aanvullende toestemming nodig zijn.

Toch betekent regelgeving niet dat je nergens meer op hoeft te letten.

Controleer voordat je een bankrekening koppelt bijvoorbeeld:

• Welke organisatie de bankkoppeling verzorgt
• Welke gegevens worden opgehaald
• Waarom die gegevens nodig zijn
• Hoe lang toegang wordt gegeven
• Hoe je toestemming kunt intrekken
• Hoe de organisatie met persoonsgegevens omgaat

Zo houd je zelf controle over welke informatie je deelt.

Kun je toestemming voor een bankkoppeling weer intrekken?

Ja. Toestemming voor toegang tot je rekening is niet onbeperkt of onomkeerbaar.

DNB geeft aan dat gebruikers toestemming voor het verzamelen van rekeninginformatie weer kunnen intrekken. Banken mogen klanten daarnaast een overzicht bieden van gegeven toestemmingen aan externe betaaldienstverleners en de mogelijkheid bieden die toestemming in te trekken.

Dat is een belangrijk onderdeel van open banking: jij blijft bepalen welke partij toegang krijgt tot je betaalgegevens.

Waarom gebruiken budget apps PSD2?

Een PSD2 budget app hoeft dankzij een bankkoppeling niet volledig afhankelijk te zijn van handmatige invoer.

Wanneer transacties automatisch kunnen worden opgehaald, kan een budgetapp bijvoorbeeld herkennen hoeveel je uitgeeft aan:

• Wonen
• Boodschappen
• Vervoer
• Abonnementen
• Verzekeringen
• Vrije tijd

Hierdoor ontstaat een actueler financieel overzicht.

Een rekeninginformatiedienst kan transacties daarnaast categoriseren, zodat gebruikers beter inzicht krijgen in hun uitgavenpatroon. DNB noemt categorisatie expliciet als mogelijke toepassing van rekeninginformatie.

Een PSD2 budget app kan daardoor veel handmatig werk uit handen nemen.

Waarom zijn meerdere bankrekeningen handig bij open banking?

Veel mensen hebben tegenwoordig niet al hun geld bij één bank staan.

Je kunt bijvoorbeeld een betaalrekening bij de ene bank hebben en een gezamenlijke rekening bij een andere. Wanneer je die informatie afzonderlijk bekijkt, zie je maar een deel van je financiële situatie.

Open banking maakt het mogelijk om gegevens van meerdere betaalrekeningen in één overzicht samen te brengen.

Dat is een van de belangrijkste voordelen voor persoonlijke financiën: je kijkt niet alleen naar één rekening, maar krijgt een completer beeld van wat er binnenkomt en uitgaat.

1. 1Jouw betaalrekening
2. 2Jouw gezamenlijke rekening
3. 3Eén financieel overzicht

Open banking app in Nederland: waar moet je op letten?

Zoek je een open banking app in Nederland, kijk dan niet alleen naar welke functies de app heeft.

Let ook op:

• Hoe de bankkoppeling tot stand komt
• Welke financiële gegevens worden gebruikt
• Of duidelijk wordt uitgelegd waarvoor gegevens nodig zijn
• Welke partij de gereguleerde rekeninginformatiedienst verzorgt
• Hoe privacy en beveiliging zijn geregeld
• Of je toegang eenvoudig kunt intrekken

Een betrouwbare financiële app moet duidelijk kunnen uitleggen wat er na het koppelen van je rekening gebeurt.

Vage termen als “militaire encryptie” of “100% veilig” zeggen weinig als niet duidelijk wordt welke gegevens daadwerkelijk worden verwerkt.

PSD2 versus open banking: wat is het verschil?

PSD2 en open banking worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen niet precies hetzelfde.

PSD2 is regelgeving voor betaaldiensten.

Open banking is een bredere ontwikkeling waarbij financiële gegevens met toestemming van klanten toegankelijk worden gemaakt voor andere diensten en toepassingen.

Je kunt PSD2 daarom zien als een belangrijke wettelijke basis die open banking in Europa mogelijk heeft gemaakt.

Wie vraagt wat is open banking, vraagt dus eigenlijk naar het bredere systeem van veilige gegevensuitwisseling. PSD2 bepaalt een belangrijk deel van de regels waarbinnen die uitwisseling voor betaalrekeningen plaatsvindt.

Hoe gebruikt FONDZY een bankkoppeling?

Bij FONDZY draait een bankkoppeling om inzicht krijgen in je financiële situatie.

Door betaalgegevens overzichtelijk samen te brengen, kunnen inkomsten, uitgaven, vaste lasten en andere financiële patronen makkelijker zichtbaar worden.

Je hoeft daardoor minder transacties handmatig bij te houden en krijgt een actueler beeld van je geldzaken.

Een bankkoppeling geeft FONDZY niet automatisch onbeperkte toegang tot je rekening. Welke gegevens toegankelijk zijn, hangt af van de toestemming en de rekeninginformatiedienst die voor de koppeling wordt gebruikt.

• Inkomsten
• Vaste lasten
• Boodschappen
• Overig

Open banking draait uiteindelijk om controle over je eigen gegevens

De belangrijkste gedachte achter open banking is niet dat financiële apps meer controle krijgen over je bankrekening.

Het idee is juist dat jij meer mogelijkheden krijgt om je eigen financiële gegevens te gebruiken.

Je kunt zelf kiezen om betaalinformatie beschikbaar te stellen aan een dienst die daar bijvoorbeeld een financieel overzicht, budgettool of andere functionaliteit van maakt.

Wie begrijpt wat open banking is, kan daardoor beter beoordelen welke bankkoppelingen nuttig zijn en welke gegevens hij of zij wel of niet wil delen.